29 mei 2026

Sociale media beïnvloeden meer dan je denkt

Sociale media zijn niet meer weg te denken uit het leven van jongeren. Ze bieden ontspanning, contact met vrienden en een bron van informatie.

Maar uit een recent blog van het Trimbos-instituut blijkt dat sociale mediaplatforms zo zijn ontworpen dat ze onze aandacht zo lang mogelijk vasthouden. Algoritmes bepalen welke berichten, video's en foto's jongeren te zien krijgen. Daarbij krijgen opvallende, emotionele en prikkelende berichten vaak voorrang. 

Voor jongeren kan dat extra invloed hebben. Hun hersenen zijn nog volop in ontwikkeling, waardoor zij gevoeliger zijn voor sociale bevestiging, groepsdruk en sterke emoties. Wat zij online zien, heeft invloed op hoe zij denken, zich voelen en zich gedragen. Jongeren die zich bijvoorbeeld onzeker, somber of eenzaam voelen, kunnen onbewust steeds meer vergelijkbare content voorgeschoteld krijgen. Hierdoor kunnen negatieve gevoelens worden versterkt. Ook kunnen jongeren vaker worden blootgesteld aan risicovol gedrag, zoals challenges, gokken, middelengebruik of ongezonde schoonheidsidealen. 

Als ouder hoeft u niet alles van sociale media te begrijpen om uw kind te ondersteunen. Het belangrijkste is interesse tonen. Vraag wat uw kind graag bekijkt, welke accounts populair zijn en hoe sociale media hen laten voelen. Maak regelmatig ruimte voor gesprekken zonder oordeel. Jongeren zijn vaak eerder bereid om iets te delen wanneer zij zich gehoord voelen. 

Signalen om alert op te zijn

  • Uw kind raakt geïrriteerd of gespannen wanneer het niet online kan.
  • Schoolprestaties, hobby's of sociale contacten nemen af.
  • Uw kind vergelijkt zichzelf voortdurend met anderen.
  • U merkt meer somberheid, angst of onzekerheid na socialmediagebruik.
  • Slaaptekort door laat online zijn.

Wat kunt u doen?

  • Praat regelmatig over wat uw kind online tegenkomt.
  • Stimuleer momenten zonder schermen, bijvoorbeeld tijdens het eten of voor het slapen.
  • Help uw kind kritisch na te denken over wat het online ziet.
  • Geef zelf het goede voorbeeld in uw eigen schermgebruik.
  • Benadruk dat niet alles wat online verschijnt de werkelijkheid weerspiegelt.

Door jongeren te helpen begrijpen hoe sociale media werkt, versterken we hun digitale weerbaarheid. Juist in een tijd waarin algoritmes steeds meer invloed hebben op wat zij zien, voelen en denken, blijft een betrokken ouder van onschatbare waarde. 

Wilt u als ouder hier meer begeleiding in? Wilt u meer weten over hoe social media werkt en wat het doet. Wij kunnen u hierin ondersteunen. Mail ons op preventie@youz.nl en wij nemen contact met u op.

Bron: Van stembus tot stemming: waarom het ontwerp van socialemediaplatforms ertoe doet  - Trimbos-instituut