10 november 2026

Roken onder jongeren: hoe ga je hierover in gesprek?

Hoewel er de afgelopen jaren veel campagnes zijn geweest over de gezondheidsrisico's van roken, geeft bijna een kwart van de jongeren tussen de 16 en 34 jaar aan dat het aantal rokers in hun omgeving toeneemt.

Onder jongeren van 16 tot en met 24 jaar ligt dat percentage zelfs nog hoger. Dat blijkt uit onderzoek van het EenVandaag Jongerenpanel.

Roken kan voor jongeren verschillende betekenissen hebben. Voor sommigen hoort het bij het studentenleven, voor anderen voelt het als een vorm van vrijheid of onafhankelijkheid. Daarnaast wordt roken in films, series en op sociale media soms nog steeds neergezet als stoer, aantrekkelijk of ontspannen. Hierdoor kan het beeld ontstaan dat roken heel normaal is.

Merk je dat roken een rol speelt in het leven van je kind of in zijn of haar omgeving? Dan is het begrijpelijk dat je je zorgen maakt. Toch helpt het vaak niet om direct te focussen op de ernstige gezondheidsrisico's op lange termijn of om een preek te geven. In de puberteit is autonomie belangrijk en jongeren kunnen een belerende aanpak juist als betuttelend ervaren.

Het puberbrein is bovendien vooral gericht op voordelen en gevolgen op de korte termijn. Daarom kan het effectiever zijn om het gesprek te voeren over zaken die jongeren nu al merken. Denk aan de kosten van roken, een verminderde conditie tijdens het sporten of de geur die in kleding en haar blijft hangen.

Rookt je kind nog niet, maar komt het wel regelmatig in aanraking met rokende leeftijdsgenoten? Dan is het belangrijk om het onderwerp bespreekbaar te maken. Toon oprechte interesse en stel open vragen. Wat ziet je kind om zich heen? Waarom denkt het dat jongeren beginnen met roken? En wat vindt het daar zelf van? Door nieuwsgierig te zijn in plaats van veroordelend, nodig je je kind uit om eerlijk te vertellen wat er speelt.

Daarnaast blijf je als ouder een belangrijk voorbeeld. Jongeren kijken vaak meer naar het gedrag van hun ouders dan ouders zelf denken. Ook helpt het om duidelijke afspraken en grenzen te stellen rondom roken, zodat helder is wat binnen het gezin wel en niet wordt geaccepteerd.

Tot slot speelt het zelfbeeld van jongeren een belangrijke rol. Jongeren die stevig in hun schoenen staan en zich goed voelen over zichzelf, zijn vaak beter in staat om hun eigen keuzes te maken, ook als er groepsdruk speelt. Door zelfvertrouwen te stimuleren en positieve keuzes te waarderen, kun je als ouder bijdragen aan de weerbaarheid van je kind.

Vragen of zorgen?
Maakt u zich zorgen over het alcohol-, rook- of vapegebruik van uw kind? Of wilt u gewoon eens overleggen over hoe u hiermee om kunt gaan? Het Preventieteam van Antes biedt informatie, advies en ondersteuning. Neem vrijblijvend contact op via preventie@anteszorg.nl.

Bron: Kwart jongeren ziet dat er in omgeving meer gerookt wordt: 'Sigaretten cool op social media' | EenVandaag